Xoá chợ cóc, chợ tạm, chợ truyền thống và bài học

Lê Anh Hùng

Chính quyền thành phố Hà Nội đang quyết liệt thực hiện lộ trình xóa bỏ 231 chợ cóc, chợ tạm và điểm kinh doanh tự phát trên toàn địa bàn trong giai đoạn 2026-2027 để lập lại trật tự, văn minh đô thị và an toàn giao thông.

Từ kinh nghiệm quá khứ, điều này không chỉ gây ra những lo ngại về sinh kế cho tiểu thương, mà cả những băn khoăn về hiệu quả của chiến dịch. Thực tế là ở Hà Nội, nhiều chợ dân sinh được đầu tư khang trang với số tiền lớn nhưng rồi lại bị bỏ hoang nhiều năm, gây lãng phí nguồn lực xã hội – tiêu biểu như chợ Mai Lĩnh (Hà Đông), chợ Phúc Lý (Bắc Từ Liêm), hay chợ Xuân Phương (Nam Từ Liêm).

Người Trung Quốc đang làm gì với cầu Tứ Liên, Hà Nội?

 Lê Anh Hùng

 

 

Bức ảnh dưới đây được chụp từ bản vẽ quy hoạch giao thông thành phố Hà Nội, được công bố vào năm 2012. Đường đứt đoạn băng qua Hồ Tây là một phần của tuyến đường sắt đô thị số 5 (Văn Cao – Hoà Lạc), và cách đấy không xa là cầu Tứ Liên.

Người phê duyệt bản quy hoạch này không ai khác mà chính là trùm gián điệp Tàu Hoàng Trung Hải, trong vai trò Phó Thủ tướng phụ trách kinh tế ngành (trực tiếp chỉ đạo Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp & PTNT, Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông và Bộ Tài nguyên – Môi trường) kiêm Trưởng ban Chỉ đạo quy hoạch và đầu tư xây dựng Vùng Thủ đô Hà Nội, và Trưởng ban Ban Chỉ đạo Nhà nước các dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải. (Hoàng Trung Hải còn được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng giao nắm giữ hàng loạt trọng trách khác trong chính phủ.)

Lãnh đạo độc đoán và hệ luỵ

 Lê Anh Hùng

 

 

Trong môi trường quyền lực tập trung cao độ, sai lầm không những có khả năng xảy ra thường xuyên, mà còn có xu hướng lan rộng theo cấp số nhân. Câu chuyện năm 2012, khi Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào nhầm bao giày vô trùng là mũ trùm đầu và đội lên đầu trong một chuyến thị sát phòng thí nghiệm, là một minh chứng sinh động cho cơ chế ấy.

Sai sót ban đầu vốn rất nhỏ và hoàn toàn có thể được sửa ngay tức thì bằng một lời nhắc nhẹ nhàng. Thế nhưng, vì không ai dám chỉ ra lỗi của lãnh đạo, cả đoàn tùy tùng lẫn nhân viên phòng thí nghiệm đều chọn cách im lặng và làm theo. Kết quả là một cảnh tượng kỳ quặc: sai lầm không những không được sửa chữa, mà còn trở thành “chuẩn mực” tạm thời để tất cả cùng sao chép.

Mỹ tấn công Venezuela và cạnh tranh quyền lực giữa các quốc gia

 Lê Anh Hùng

 

 

Nhà nước và chiến tranh

Trong tác phẩm “Coercion, Capital, and European States, AD 990–1992” xuất bản năm 1992, nhà xã hội học, chính trị học và sử học người Mỹ Charles Tilly đã đưa ra một mệnh đề nổi tiếng: “Chiến tranh tạo ra nhà nước, và nhà nước tạo ra chiến tranh.” Mệnh đề này không chỉ mô tả tiến trình hình thành các nhà nước hiện đại ở Châu Âu, mà qua đó còn cho thấy một quy luật sâu xa của lịch sử nhân loại: chiến tranh giữa các quốc gia là đỉnh điểm của sự cạnh tranh quyền lực trong xã hội.

Các đại tập đoàn tư nhân và mối đe doạ đối với trật tự dân chủ và an ninh quốc gia

 Lê Anh Hùng

 

 

Hàn Quốc hiện đã được coi là một quốc gia phát triển với một nền dân chủ trưởng thành, xếp thứ 22 trong số 167 quốc gia theo Chỉ số Dân chủ (Democracy Index) năm 2023.

Tuy nhiên, ngay cả trong một nền dân chủ tương đối hoàn chỉnh như vậy, ảnh hưởng quá lớn của các chaebol – những tập đoàn kinh tế gia đình khổng lồ như Samsung, Hyundai hay LG – vẫn bị xem là một thách thức nghiêm trọng đối với trật tự dân chủ. Một bài viết trên website của Nghị viện Châu Âu đã thẳng thắn nhận định rằng quyền lực kinh tế – chính trị đan xen của các chaebol tiếp tục là thách thức nghiêm trọng, cản trở sự vận hành thông suốt của trật tự dân chủ Hàn Quốc.[1]

Tình trạng ngược đãi tù nhân trong các cơ sở giam giữ ở Việt Nam

 Lê Anh Hùng

 

 

Tình trạng vi phạm nhân quyền, ngược đãi tù nhân trong các cơ sở giam giữ tại Việt Nam từ lâu đã là một vấn đề gây lo ngại cho nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế cũng như giới quan sát trong nước. Bản chất khép kín của hệ thống quản lý nhà tù, cùng với việc thiếu các cơ chế giám sát độc lập và hiệu quả, thường tạo môi trường thuận lợi cho sự lạm quyền và che giấu những sai phạm diễn ra bên trong.

Mới đây, việc tù nhân lương tâm Trịnh Bá Phương bị Trại giam An Điềm (Đà Nẵng) vu cho là tác giả của một tấm biểu ngữ không do anh viết ra (để rồi vì thế mà anh bị Toà án Nhân dân Đà Nẵng “tặng” thêm bản án 11 năm tù), hay việc Trại giam số 6 (Nghệ An) cho tù nhân ăn gạo mốc (để rồi người báo thông tin ra bên ngoài bị trại biệt giam) lại một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng lạm dụng quyền lực hay sự xuống cấp của đạo đức công vụ trong hệ thống nhà tù ở Việt Nam.

Đất nước của những phe phái

 Lê Anh Hùng

 

 

Trong suốt chiều dài lịch sử hiện đại, xã hội Việt Nam đã nhiều lần bị phân tách bởi những lằn ranh tư tưởng và lợi ích. Trước kia, người ta nói đến phe ta – phe địch, phe tư bản chủ nghĩa – phe xã hội chủ nghĩa, phe quốc gia – phe cộng sản. Những ranh giới ấy, dù mang tính ý thức hệ hay chính trị, đều phản ánh bối cảnh lịch sử vốn dĩ đầy biến động và phức tạp của thế kỷ XX.

Thế nhưng, bước sang thời bình, khi những vết thương chiến tranh dường như đã lùi xa, đất nước lại tiếp tục chứng kiến những hình thức phân hoá mới.