Thứ Ba, 18 tháng 4, 2017

Câu chuyện một nông dân quyết tử giữ đất

Lê Anh Hùng | VOA| 17.4.2017 




Anh Phạm Văn Hiếu
Vòng xoáy cướp đất núp dưới vỏ bọc thu hồi đất cho dự án do đám tham quan nhũng lại cấu kết với mafia kinh tế tiến hành trên khắp đất nước đã và đang đẩy hàng triệu nông dân Việt Nam vào cảnh khốn cùng. Tình trạng này diễn ra đặc biệt khốc liệt và trắng trợn xung quanh các trung tâm đô thị và công nghiệp lớn. Những khoản lợi nhuận kếch xù lên đến hàng nghìn, hàng chục nghìn tỷ VNĐ khiến các liên minh ma quỷ sẵn sàng dẫm đạp lên tất cả hòng đạt được mục đích cao cả nhất của họ: TIỀN.
Với vị thế một trung tâm kinh tế nằm sát cửa ngõ thủ đô, thị xã Từ Sơn (Bắc Ninh) là một trong những điểm nóng về tình trạng tham nhũng đất đai. Trong những lần về đây tìm hiểu tình hình, chúng tôi được bà con cho biết về hàng loạt vụ cướp đất trắng trợn, phân lô bán nền, núp dưới vỏ bọc là các dự án hạ tầng kỹ thuật làng nghề.
Đơn cử, ngày 8 và 16/11/2010, UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành 2 quyết định số 1521 và 1572 thu hồi và giao 84.079m2 với thời hạn 50 năm cho Công ty TNHH Đông Á và Công ty CP Việt Trung để xây dựng, kinh doanh hạ tầng kỹ thuật khu thương mại dịch vụ làng nghề tại xã Phù Khê và phường Đồng Kỵ. Vị trí dự án chạy dọc theo bờ sông Ngũ Huyện Khê, một con sông với chiều dài 34km đảm bảo tưới tiêu, thoát lũ phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt của 5 đơn vị hành chính cấp huyện của Hà Nội và Bắc Ninh (Đông Anh, Từ Sơn, Yên Phong, Tiên Du và TP Bắc Ninh). Hai công ty trên đã ngang nhiên san lấp hơn 3/4 lòng sông Ngũ Huyện Khê, khiến dòng sông bị “thắt cổ chai” trên một chiều dài lên đến 1km, vi phạm nghiêm trọng Luật Đê điều.

Trên giấy tờ, hai công ty Đông Á và Việt Trung được giao đất để xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật khu thương mại dịch vụ làng nghề. Song trên thực tế đây lại là dự án phân lô bán nền và xây dựng chợ cho thuê. Với hàng chục ngàn m2 lòng sông bị bức tử, các “chủ đầu tư” hầu như không mất tiền đền bù, vì thế ước tính lợi nhuận mà họ thu được từ dự án lên đến hàng ngàn tỷ VNĐ.
Với sự cấu kết, thông đồng của cả một đường dây từ thôn xã lên đến trung ương, những kẻ đứng đằng sau dự án hầu như không gặp phải bất kỳ trở ngại đáng kể nào trong quá trình thực hiện dự án, ngoại trừ một người mà thoạt tiên sự phản đối của anh khiến người ta dễ liên tưởng đến hình ảnh “châu chấu đá voi”. Đó là anh Phạm Văn Hiếu, một nông dân 53 tuổi ở thôn Tiến Bào, xã Phù Khê.
Gia đình anh Hiếu sở hữu một cù lao rộng khoảng 7.000m2 giữa dòng sông Ngũ Huyện Khê, trong khu vực mà hai công ty Đông Á và Việt Trung san lấp. Hàng chục năm trước, đó là khoảnh đất ruộng nằm trong lòng sông. Gia đình anh đã tốn rất nhiều công sức, thuê máy móc bồi đắp, khu đất mới nên hình hài như ngày nay. Những gia đình khác có ruộng vườn nằm trong lòng sông như anh đều bị chủ đầu tư đe nẹt, hù doạ và buộc phải nhận số tiền đền bù bèo bọt. Anh Hiếu không chấp nhận thương lượng với hai công ty kia, bởi anh cho rằng dự án của họ là bất hợp pháp. Suốt nhiều năm, anh đã cùng một số bà con trong xã gửi đơn tố cáo khắp nơi, từ tỉnh lên đến trung ương. Bà con đã mời một số cơ quan báo chí nhà nước vào cuộc. Sai phạm nghiêm trọng của các cấp chính quyền và doanh nghiệp ở Bắc Ninh là rõ rành rành, không chối vào đâu được, ấy vậy mà không một ai liên quan đến sai phạm bị hề hấn gì.

Cạnh khu vườn nhà anh Hiếu (phải) là khu vực dự án đã được san lấp, xây kè. Ngày trước, xung quanh khu vườn của anh là sông nước; nay lòng sông rộng 290m đã bị san lấp đến 4/5.
Đoạn sông bên phải khu vườn nhà anh Hiếu cũng đang bị bức tử, đặc biệt là bằng các loại chất thải rắn độc hại, khiến nguồn nước bị ô nhiễm nặng nề.
Đám mafia đội lốt doanh nhân và quan chức đứng sau dự án, thông qua bọn tay chân côn đồ, đã nhiều lần bắn tiếng đe doạ, nhưng anh không nao núng. Có thời gian, anh thường xuyên túc trực 24/24h tại khu vườn; con cái hàng ngày tiếp tế cơm nước cho anh. Anh tuyên bố sẵn sàng chết để bảo vệ khu vườn đã thấm đẫm mồ hôi xương máu mấy thế hệ gia đình. Anh căn dặn vợ con là nếu anh chết thì chôn anh ngay tại vườn. Các thế lực hắc ám thừa hiểu anh không nói đùa, nhất là khi họ biết anh từng trải qua gần 4 năm trong quân ngũ, từ năm 1984 đến 1987.
Không đe doạ được anh, những kẻ cướp đất lại tìm cách phá hoại anh về kinh tế. Cách đây chừng một tháng, đàn gà vịt hàng trăm con mà anh chăn thả trong vườn bỗng nhiên lăn đùng ra chết sạch. Bốn con chó của anh cũng ăn phải bả rồi chết.

Một phần đàn gà vịt trong khu vườn cách đây 1 tháng
Anh Hiếu trước khung cảnh tan hoang của khu vườn sau khi cả đàn gia cầm cùng 4 con chó bị đánh thuốc chết
Những người trong xã ban đầu đồng hành với anh thì về sau một số bỏ cuộc vì không chịu nổi áp lực, vì đủ trò mua chuộc, gây chia rẽ của đối phương. Song điều đó không làm anh nản chí.

Một số bà con dân oan tập trung tại nhà anh Hiếu hôm 19/3 để ủng hộ lời kêu gọi biểu tình phản đối Formosa và chống hiểm hoạ Trung Quốc của linh mục Nguyễn Văn Lý
Bất chấp tình cảnh bị đe doạ, o ép và phá hoại về kinh tế, anh không những không lùi bước mà còn khích lệ bà con trong xã Phù Khê cũng như thị xã Từ Sơn đoàn kết, dũng cảm để đương đầu với bọn cướp đất cùng bộ máy tay sai. Anh đã “ngộ” ra một chân lý đơn giản: đối với cộng sản, mọi sự kiến nghị, thỉnh cầu hay thậm chí kiện cáo đều vô ích như nhau.
Anh đang đấu tranh không chỉ cho quyền lợi cá nhân, mà còn cho cả chòm xóm và cộng đồng.
*Ảnh trong bài: Lê Anh Hùng

* Blog của nhà báo Lê Anh Hùng là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ. 


Lê Anh Hùng là một blogger/dịch giả/nhà báo độc lập ở Hà Nội và là người đấu tranh vì tự do, dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam từ nhiều năm nay.




Nguồn: VOA

Thứ Hai, 10 tháng 4, 2017

Tổng biểu tình: vì sao và như thế nào?

Lê Anh Hùng | VOA| 10.4.2017 




Mặc dù vấp phải không ít sự ngờ vực và thậm chí cả dèm pha song lời kêu gọi tổng biểu tình đòi các quyền dân sinh, dân chủ và chống hiểm hoạ Trung Quốc vào các ngày Chủ nhật bắt đầu từ 5/3/2017 do linh mục Nguyễn Văn Lý phát động vẫn tạo ra được sự lan toả nhất định, khiến nhà cầm quyền Việt Nam phải đối phó khá vất vả hơn một tháng qua.
Tổng biểu tình: vì sao?
Dưới sức nặng của những sai lầm chồng chất, các chế động cộng sản ở Liên bang Soviet và Đông Âu trước kia đều lần lượt sụp đổ. Kết cục đó trước hết xuất phát từ nguyên nhân nội tại; các nhân tố bên ngoài đơn giản là chỉ giúp cho quá trình đó diễn ra nhanh hơn. Một trong những nhân tố bên ngoài có tác dụng tích cực như thế là các cuộc biểu tình ôn hoà của các tầng lớp nhân dân. (Điều này cũng lặp lại trong các cuộc cách mạng màu diễn ra ở Đông Âu đầu thập niên 2000.)

Ở Việt Nam cũng vậy. Mặc dù sự sụp đổ của chế độ cộng sản trên dải đất hình chữ S là điều tất yếu, song nếu người dân không tự đứng lên qua các cuộc biểu tình ôn hoà để đòi nhà cầm quyền cộng sản phải trả lại các quyền tự do cơ bản chính đáng cho mình thì còn rất lâu nữa họ mới “tự giác” làm điều đó.
Các cuộc xuống đường từ ngày 5/3
Có lẽ thành công đáng kể nhất của lời kêu gọi tổng biểu tình vừa qua là đã hâm nóng lại được bầu không khí đấu tranh vốn đã phần nào lắng xuống trước sự đàn áp khốc liệt của nhà cầm quyền, đặc biệt là thể hiện qua các cuộc xuống đường đầy khí thế của nhân dân hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Đòi hỏi của người dân là hoàn toàn chính đáng: Formosa phải đền bù thoả đáng cho nạn nhân của đại thảm hoạ môi trường do họ gây ra ở Miền Trung; dự án Formosa Hà Tĩnh phải chấm dứt hoạt động vì không đảm bảo được những đòi hỏi nghiêm ngặt về môi trường; Formosa Hà Tĩnh cũng như những kẻ đứng đằng sau nó phải bị khởi tố; nhà cầm quyền phải trả lại cho dân các quyền tự do cơ bản đã được ghi rõ trong Hiến pháp Việt Nam cũng như trong các công ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết, v.v.
Trước đòi hỏi chính đáng và khí thế của người biểu tình, nhà cầm quyền đã không dám mạnh tay trấn áp, ngay cả khi hàng ngàn bà con tràn vào trụ sở UBND huyện Lộc Hà (Hà Tĩnh) sáng ngày 3/4 và bắt giữ một viên công an trà trộn vào người dân ném đá kích động bạo loạn.
Đáng tiếc là lời kêu gọi tổng biểu tình đã không nhận được sự ủng hộ tích cực của một số người đấu tranh ở Hà Nội và Sài Gòn, hai trung tâm mạnh nhất của phong trào dân chủ Việt Nam nhiều năm qua. Trong đó, một bộ phận tuy không ủng hộ (với lý do là thực lực phong trào còn yếu, nhà cầm quyền đang tăng cường đàn áp, v.v.) nhưng cũng không phản đối; số còn lại thì viện những lý do nực cười như Cha Lý không đủ uy tín, hay lời kêu gọi đó chỉ là trò lừa đảo của “Thủ tướng” Đào Minh Quân, v.v. để công khai phản đối. Mặc dù số người ủng hộ lời kêu gọi vẫn đông hơn số dèm pha, song trong bối cảnh lực lượng đấu tranh còn mỏng, chừng đó đã đủ khiến nhân tâm bị phân tán, lực lượng bị chia rẽ. (“Nuôi quân ba năm, dụng một giờ” – có những dấu hiệu cho thấy bàn tay của an ninh cộng sản đằng sau sự dèm pha vô lối đó.)
Tổng biểu tình: như thế nào?
Từ trước tới nay, các cuộc biểu tình dẫn tới sự sụp đổ của một chế độ độc tài trên thế giới thường diễn ra tại những đô thị là trung tâm kinh tế - chính trị của quốc gia. Biểu tình ở các đô thị lớn dễ kéo theo sự tham gia của đông đảo quần chúng; một khi sức mạnh đám đông lan toả, quần chúng vượt qua được sự sợ hãi ban đầu, cuộc biểu tình có khả năng vượt ra ngoài khả năng kiểm soát và đàn áp của nhà cầm quyền. Do tầm quan trọng của các đô thị lớn trong đời sống chính trị quốc gia, nguy cơ hệ thống bị tê liệt rồi dẫn tới sụp đổ là rất cao.
Tại Việt Nam, Hà Nội và Sài Gòn là hai trung tâm chính trị và kinh tế quan trọng nhất cả nước. Nếu đám đông ban đầu đủ lớn, các cuộc biểu tình ở hai thành phố này rất dễ biến thành đại biểu tình, khiến hoạt động bình thường của thành phố bị tê liệt. Trong bối cảnh hệ thống đã bị phân hoá sâu sắc và ruỗng mục đến tận rường cột, điều này thực sự đe doạ đến an nguy của chế độ.
Ngoài ra, đặc điểm địa lý của Việt Nam khác với hầu hết các quốc gia đã từng diễn ra các cuộc biểu tình ôn hoà dẫn đến thay đổi chế độ. Địa thế của Việt Nam hẹp về chiều rộng và trải dài trên 3 ngàn km. Quốc lộ 1A kéo dài từ Lạng Sơn đến Cà Mau là tuyến đường giao thông huyết mạch xuyên suốt quốc gia, rất nhạy cảm không chỉ về an ninh quốc phòng mà cả an ninh kinh tế, khi được ví như mạch máu của nền kinh tế. Nếu Quốc lộ 1A bị chia cắt, không chỉ giao thông bắc - nam bị tê liệt mà hoạt động bình thường của nền kinh tế cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Kể từ khi vụ đại thảm hoạ môi trường do Formosa Hà Tĩnh gây ra bùng phát ở Miền Trung, một số lần ngư dân đã đổ ra quốc lộ 1A để biểu tình đòi Formosa bồi thường thiệt hại và chấm dứt hoạt động ở Hà Tĩnh. Mặc dù mới chỉ diễn ra ở quy mô nhỏ và mang tính chất ôn hoà song các cuộc biểu tình đó cũng đã khiến giao thông bắc - nam nhiều lần bị ách tắc.
Các cuộc xuống đường của ngư dân Miền Trung trong gần một năm qua, đặc biệt là từ ngày 5/3 đến nay, có thể được xem như những cuộc tập dượt hướng đến cuộc tổng biểu tình cuối cùng.
Vấn đề còn lại là hoạt động biểu tình ôn hoà ở Hà Nội, Sài Gòn và các thành phố khác cần tiếp tục như thế nào. Trước đây, các cuộc biểu tình chống Trung Quốc hay phản đối một chính sách không hợp lòng dân nào đó ở Hà Nội và Sài Gòn thường do các tổ chức xã hội dân sự (XHDS) phát động. Tuy nhiên, do bị nhà cầm quyền khủng bố và bao vây kinh tế nên các tổ chức XHDS chậm phát triển cả về bề rộng lẫn chiều sâu, số lượng người tham gia chưa nhiều. Những nhân vật nổi bật trong phong trào dân chủ hoặc bị bắt rồi kết án tù, hoặc bị giám sát chặt chẽ. Chưa hết, hầu như tổ chức XHDS nào cũng bị an ninh cộng sản cài cắm người nhằm theo dõi, phá hoại và gây chia rẽ từ bên trong.
Trong bối cảnh đó, để chuẩn bị lực lượng cho các cuộc biểu tình ôn hoà trong tương lai, các nhà hoạt động cũng như những người tâm huyết với phong trào đấu tranh dân chủ cần phát triển lực lượng theo cách phát triển mạng lưới của hoạt động bán hàng đa cấp: mỗi thành viên trong mỗi tổ chức XHDS xây dựng nhóm bí mật của mình (gồm những bạn bè, người thân chưa tiện lên tiếng hay hoạt động công khai) và giữ bí mật về nhóm với các thành viên trong tổ chức XHDS đó; đến lượt mình, mỗi thành viên trong nhóm lại kêu gọi thêm thành viên hoặc tự xây dựng nhóm bí mật của riêng mình. Mỗi khi biểu tình diễn ra, các thành viên XHDS sẽ khích lệ các thành viên trong nhóm bí mật đi theo quan sát để họ bạo dạn dần. Nếu cuộc biểu tình bị đàn áp, họ chỉ cần đứng ngoài quan sát; nếu không bị đàn áp, họ thậm chí có thể hoà vào cuộc biểu tình. “Đội quân tuyến hai” này là lực lượng mà an ninh cộng sản e ngại nhất, bởi họ vừa đông vừa khó kiểm soát.
Các cuộc “biểu tình du kích” mà nhiều người đấu tranh đang áp dụng ở Hà Nội và Sài Gòn hiện nay cần được nhân rộng vì chúng vừa có tác dụng khuấy động phong trào, thức tỉnh nhân dân, vừa khiến nhà cầm quyền phải vất vả đối phó. Địa điểm biểu tình là những tuyến phố nhiều người qua lại hay khu dân cư đông đúc.
Ngoài ra, hoạt động cướp đất núp dưới vỏ bọc là các dự án kinh tế - xã hội đang tạo ra một đội ngũ dân oan ngày càng đông đảo, đặc biệt là xung quanh các đô thị lớn trong cả nước. Lực lượng này cần được tổ chức và kết nối với các tổ chức XHDS đấu tranh cho quyền lợi người dân cũng như kết nối với nhau để tham gia hoạt động biểu tình ôn hoà đòi dân quyền, dân chủ và để nhất tề đứng lên khi thời cơ chín muồi.
Bài viết này không nhằm mục đích kích động bạo loạn, mà chỉ ủng hộ các cuộc biểu tình ôn hoà, bất bạo động của người dân trong cuộc đấu tranh để giành lại các quyền tự do cơ bản mà họ đã bị tước đoạt hơn 2/3 thế kỷ qua. Nếu một cuộc chuyển đổi thể chế êm thấmkhông được lựa chọn, cuộc tổng biểu tình cuối cùng dưới chế độ cộng sản tất yếu sẽ diễn ra. Và e rằng đến lúc ấy chính quyền cộng sản Việt Nam không còn có thể định đoạt được tính chất ôn hoà hay bạo động của nó.

* Blog của nhà báo Lê Anh Hùng là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ. 


Lê Anh Hùng là một blogger/dịch giả/nhà báo độc lập ở Hà Nội và là người đấu tranh vì tự do, dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam từ nhiều năm nay.




Nguồn: VOA

Thứ Năm, 30 tháng 3, 2017

Thêm một sự cấu kết của quyền lực bất chính

Lê Anh Hùng | VOA| 30.3.2017



Những cái bắt tay đáng ngờ
Ngày 18/3 vừa qua, một loạt báo chí chính thống tại Sài Gòn đưa tin về sự kiện Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Phòng Cảnh sát Giao thông TP HCM tổ chức lễ kết nghĩa với các chi đoàn, cụm chi đoàn trên địa bàn thành phố. Theo đó, 19 chi đoàn thuộc Đoàn Phòng PC67 sẽ kết nghĩa với 18 cơ sở đoàn địa phương; 4 cụm chi đoàn thuộc Đoàn Phòng PC67 kết nghĩa với 4 cơ sở đoàn thuộc 4 trường đại học. Đặc biệt, Đoàn Phòng PC67 sẽ kết nghĩa với các cơ sở đoàn của 4 cơ quan báo chí lớn tại thành phố lớn nhất cả nước này là Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Người Lao Động và Pháp Luật TP.HCM.

Ảnh chụp màn hình từ trang plo.vn - Đoàn Phòng CSGT (PC67) Công an TP.HCM ký kết với chi đoàn bốn tờ báo ở TP.HCM gồm Pháp Luật TP.HCM, Tuổi Trẻ, Thanh Niên và Người Lao Động về công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông trên địa bàn thành phố.
Thiếu tá Nguyễn Văn Thanh, Bí thư Đoàn Công an TP, phát biểu  tại buổi lễ kết nghĩa: “Tình hình trật tự an toàn giao thông hiện nay đang rất phức tạp, đây là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị, trong đó chính vẫn là lực lượng công an nhưng cần phải có sự kết hợp với các cơ quan, đơn vị… nhằm chuyển biến nhận thức của người dân trong tham gia giao thông”.
Mặc dù theo lãnh đạo Phòng CSGT TP HCM thì mục đích của việc “kết nghĩa” này rất là chính đáng – “để cùng nhau phục vụ tốt công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông”, song dường như chẳng người dân Sài Gòn nào tỏ ra hoan hỉ trước thông tin trên, ngoại trừ những người trong cuộc.
Bao giờ cho đến ngày xưa?
Tình hình trật tự an toàn giao thông trên cả nước nói chung và địa bàn TP HCM nói riêng diễn ra ngày một tệ hại là thực tế mà công luận đã phản ánh quá nhiều trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Các cơ quan hữu quan ở Việt Nam thường quy nguyên nhân của thực trạng này cho cái gọi là “ý thức của người tham gia giao thông”. Và, theo đúng “quy trình”, sau khi “bắt bệnh” xong, “phương thuốc” được người ta đưa ra là làm thế nào để “nâng cao ý thức của người dân khi tham gia giao thông”, mà cách thức phổ biến là “tuyên truyền, giáo dục pháp luật về an toàn giao thông”.
Trên thực tế, như chúng ta đều biết, Hà Nội trước năm 1954 và Sài Gòn từ năm 1975 trở về trước đều là những thành phố ngăn nắp, trật tự; người dân có ý thức cao trong việc chấp hành pháp luật nói chung cũng như luật lệ giao thông nói riêng. Tuy nhiên, sau khi Đảng CSVN nắm quyền trên toàn Miền Bắc từ năm 1954 và trên cả nước từ năm 1975, tình hình đã thay đổi theo chiều hướng như chúng ta đã thấy. Tinh thần “thượng tôn pháp luật” nói chung và ý thức tuân thủ luật lệ giao thông nói riêng của người dân ngày càng đi xuống, trong khi không thể nói là dân trí Việt Nam hiện nay thấp hơn so với năm 1975 hay 1954. Trách nhiệm này, trước hết thuộc về bộ máy công an, lực lượng chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội. Họ chính là những người trực tiếp tạo ra “ý thức chấp hành pháp luật” (hoặc ngược lại, ý thức coi thường pháp luật) trong dân chúng. Ý thức là sự phản ảnh của hiện thực khách quan vào trong não bộ con người. Và cái “hiện thực khách quan” về tinh thần thượng tôn pháp luật, trước hết, do chính những người thừa hành pháp luật tạo ra.
Sự tha hoá của quyền lực thiếu kiểm soát
Trở lại với sự kiện Đoàn Phòng CSGT TP Hồ Chí Minh “kết nghĩa” với các cơ sở đoàn trên địa bàn thành phố. Việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông tại Sài Gòn là trách nhiệm trực tiếp của lực lượng cảnh sát giao thông thành phố. Tuy nhiên, họ đã không làm tròn nhiệm vụ được giao của mình, điều mà ngay chính họ cũng phải thừa nhận ở trên. Nói cách khác, họ đã thất bại trong việc tạo ra “ý thức chấp hành luật lệ giao thông” cho người dân. Nguyên nhân rất đơn giản: họ đã sử dụng quyền lực được hệ thống chính trị giao phó không phải nhằm phục vụ cho lợi ích của cộng đồng và xã hội, mà chủ yếu là cho lợi ích cá nhân. Có quá nhiều minh chứng cho nhận định này: đó là việc lực lượng CSGT thành phố đứng sau các đội “xe vua”; việc CSGT thoả thuận với người vi phạm luật lệ giao thông theo kiểu “của đồng chia ba, của nhà chia đôi” để khỏi lập biên bản vi phạm; việc CSGT nhắm mắt làm ngơ cho các hành vi phạm luật của người tham gia giao thông khi không thể “kiếm chác” gì, v.v.
Trong một xã hội mà mọi quyền lực đều tập trung trong tay Đảng Cộng sản thì sự tha hoá của quyền lực nhà nước nói chung và lực lượng CSGT TP HCM nói riêng là điều tất yếu. Để ngăn chặn quá trình tha hoá đó, các quyền lực xã hội như báo chí càng cần tăng cường vai trò giám sát đối với quyền lực nhà nước. Tuy nhiên, một mặt báo chí Việt Nam chỉ là công cụ tuyên truyền của đảng (thể hiện, chẳng hạn, qua việc Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng vừa mới chỉ đạo lãnh đạo Đài Truyền hình Việt Nam dừng phát sóng loạt bài điều tra “Mạng lưới rút ruột dầu máy bay ở TP HCM”) nên hiệu quả của việc “giám sát” đó là rất hạn chế; mặt khác các quyền lực này luôn tìm cách cấu kết với nhau vì lợi ích riêng, mà việc Phòng Đoàn CSGT TP HCM “kết nghĩa” với cơ quan đoàn của bốn tờ báo lớn tại Sài Gòn là một ví dụ điển hình. Từ nay, các phóng viên muốn đăng bài phản ảnh tình hình tiêu cực trong lực lượng CSGT Sài Gòn trên các tờ báo này chắc chắn sẽ gặp khó khăn hơn trước nhiều.
Khi quyền lực nhà nước hay quyền lực xã hội được sử dụng để phục vụ cho những mục đích cá nhân, nó đã “tự diễn biến, tự chuyển hoá” thành quyền lực bất chính. Bản thân quyền lực bất chính đã nguy hiểm cho xã hội, sự cấu kết giữa chúng lại càng nguy hiểm bội phần.

* Blog của nhà báo Lê Anh Hùng là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ. 

Lê Anh Hùng là một blogger/dịch giả/nhà báo độc lập ở Hà Nội và là người đấu tranh vì tự do, dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam từ nhiều năm nay.




Nguồn: VOA

Thứ Ba, 21 tháng 3, 2017

"Hot Girl Xứ Thanh" và sự kiểm soát quyền lực của cộng sản

Lê Anh Hùng | VOA| 21.3.2017 



Bà Quỳnh Anh được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ Sở Xây dựng
 (nhiệm kỳ 2015 - 2020)
Từ chuyện một “hot girl” xứ Thanh…
Một vài tuần nay, dư luận trong nước lại bàn tán xôn xao về câu chuyện liên quan đến bà Trần Vũ Quỳnh Anh, Trưởng phòng Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, Sở Xây dựng Thanh Hoá.
Cách đây sáu tháng, khi báo chí “lề dân” đăng tải những thông tin nhạy cảm rằng “hot girl” sở hữu nhiều tài sản khủng này là “bồ nhí” của Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Trịnh Văn Chiến và đã có con riêng với ông ta, cả ngài Bí thư lẫn Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Đỗ Trọng Hưng đều công khai lên tiếng bác bỏ. Thậm chí, Tỉnh uỷ Thanh Hoá còn gửi công văn lên Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Thông tin - Truyền thông đề nghị xử lý những thông tin “sai sự thật” về ngài Bí thư Tỉnh uỷ trên “các blog, mạng xã hội phản động”.

Tuy nhiên lần này câu chuyện về bà Quỳnh Anh lại được chính báo chí “lề đảng” khơi mào. Một loạt tờ báo đã đưa tin về sự thăng tiến “quá thần tốc”, “chỉ có thần tiên mới làm được” của người đẹp xứ Thanh. Thiên hạ thì kháo nhau rằng việc “hot girl” Quỳnh Anh bị bêu danh trên báo chí chính thống là dấu hiệu cho thấy không chỉ Bí thư Thanh Hoá Trịnh Văn Chiến bị tấn công, mà quan trọng hơn là thế lực nào đó hậu thuẫn cho ông ta ở trung ương.
…đến vấn đề quyền lực trong xã hội
Các nhân vật dính dáng đến câu chuyện bà Quỳnh Anh cùng có chung một đặc điểm: họ là những kẻ lạm dụng quyền lực mà hệ thống hiện hành đã trao cho họ theo cách này hay cách khác.
Quyền lực là vấn đề căn cốt nhất trong xã hội loài người, vì con người về bản chất là một sinh vật chính trị, như Aristotle đã nói cách nay hơn hai ngàn năm. Chính vì vậy, mức độ thành công của việc giải quyết vấn đề quyền lực trong xã hội quyết định mức độ phát triển của xã hội đó. Ở các quốc gia dân chủ, quyền lực không bị tập trung mà được phân tán trong xã hội. Không một người hay nhóm người nào được phép nắm giữ quyền lực tuyệt đối so với người khác hay nhóm người khác. Quyền lực nhà nước được kiểm soát nhờ định chế tam quyền phân lập và được giám sát bởi các quyền lực khác trong xã hội: báo chí, xã hội dân sự, giáo hội, đảng phái, v. v.. Nhờ xử lý tốt vấn đề quyền lực, đặc biệt là việc kiểm soát quyền lực nhà nước, nên nhìn chung các nước dân chủ đều phát triển lành mạnh.
Ở các chính thể độc tài thì ngược lại. Quyền lực trong xã hội luôn bị thâu tóm vào trong tay một cá nhân hay một nhóm thiểu số, mà ở các quốc gia cộng sản là Đảng Cộng sản. Các nhà lãnh đạo cộng sản Việt Nam, chẳng hạn, thường trưng câu thần chú “tăng cường sự lãnh đạo của đảng” để biện minh cho việc tập trung quyền lực vào tay mình, kể cả trong lĩnh vực… sinh đẻ.
Cuối thế kỷ 19, triết gia chính trị người Anh Lord Acton đã đúc kết: “Quyền lực dẫn đến tha hoá. Quyền lực tuyệt đối dẫn đến tha hoá tuyệt đối.” Những gì diễn ra trong các xã hội cộng sản thế kỷ 20 đã chứng minh cho nhận định đó. Sự tha hoá của quyền lực tuyệt đối trong tay Đảng Cộng sản khiến các quốc gia cộng sản suy thoái toàn diện, xã hội rối ren và cuối cùng đi đến chỗ sụp đổ. Đó là những gì đã xẩy ra ở Liên Xô và các nước cộng sản Đông Âu trước kia, và đang diễn ra ở nhúm quốc gia cộng sản còn lại trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
…và cái gọi là “lồng cơ chế, pháp luật” của ông Nguyễn Phú Trọng
Vụ lùm xùm Trần Vũ Quỳnh Anh – Trịnh Văn Chiến xẩy ra cùng thời điểm với vụ thông tin về những tài sản khủng của Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Huỳnh Đức Thơ bị phơi bày trên báo chí nhà nước, hay việc một số quan chức cao cấp bị nêu đích danh trong vụ bê bối MobiFone mua AVG của anh em nhà Phạm Nhật Vũ - Phạm Nhật Vượng. Hội nghị Trung ương 5 khoá XII đang đến gần, vì thế không khó để nhận ra đây là những màn “so đấu” giữa các phe phái trong đảng trước thềm một hội nghị mà người ta dự đoán là sẽ chú trọng đến vấn đề nhân sự cấp cao.
Khi các quyền lực nhà nước là lập pháp, hành pháp và tư pháp đều nằm trong tay Đảng Cộng sản và các quyền lực xã hội khác thì bị họ thao túng, khống chế hoặc vô hiệu hoá, việc quyền lực nhà nước bị lạm dụng là kết cục tất yếu. Dĩ nhiên, những kẻ lạm dụng quyền lực kia hầu như 100% là đảng viên cộng sản. Trong bối cảnh đó, sự đấu đá giữa các phe nhóm trong đảng, thể hiện qua các vụ lùm xùm nêu trên, gần như là cơ chế hữu hiệu nhất để kiểm soát quyền lực trong tay họ.
Tuy nhiên, như chính TBT Nguyễn Phú Trọng từng hồn nhiên thừa nhận: “Chống tham nhũng khó vì ta tự đánh ta”, các cuộc “so găng” giữa các phe phái trên đấu trường chính trị nhiều lắm cũng chỉ dẫn đến kết cục “trâu bò đánh nhau ruồi muỗi chết”. Các “đấu sỹ” luôn quán triệt tinh thần “đánh chuột đừng để vỡ bình” mà người đứng đầu Đảng CSVN thường xuyên nhắc nhở. Nguyễn Việt Tiến bị mất chức Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải nhưng kẻ che chắn cho ông ta là Nông Đức Mạnh vẫn an vị trên chiếc ghế Tổng Bí thư. “Gã đầu bạc” Nguyễn Đức Kiên phải lãnh án 30 năm tù, nhưng “ông trùm” đứng sau lưng ông ta là “đồng chí X” vẫn bình an vô sự. Hà Văn Thắm bị bắt và đối mặt với bản án lên tới 30 năm tù nhưng quan thầy của anh ta là Nguyễn Sinh Hùng chỉ chịu rời khỏi chiếc ghế Chủ tịch Quốc hội khi hết nhiệm kỳ. Trịnh Xuân Thanh bị truy nã rồi truy tố ra toà, nhưng trong số những kẻ đỡ đầu cho ông ta chỉ có Vũ Huy Hoàng là bị “cách” cái ‘chức danh’ “nguyên Bộ trưởng Bộ Công thương” (!). 
Trong cuộc tiếp xúc cử tri tại Hà Nội ngày 17/10/2016, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ví von là để kiểm soát quyền lực thì phải “nhốt quyền lực vào trong lồng cơ chế, pháp luật”. Dưới chế độ XHCN “dân chủ gấp triệu lần tư bản”, Đảng Cộng sản vừa là hiện thân của quyền lực vừa là hiện thân của pháp luật. Vì vậy, câu nói đó nếu không phải là trò lừa bịp thì cũng thể hiện sự hoang tưởng điển hình của quyền lực.
Với quyền lực gần như không bị kiểm soát, giới “công bộc” cộng sản sẵn sàng dẫm đạp lên thứ “pháp luật” do chính họ nặn ra để vơ vét của cải, mồ hôi xương máu của nhân dân. Và cho dù xung đột giữa các băng nhóm hành nghề cướp bóc là điều không tránh khỏi, họ cũng luôn nêu cao ý thức “giữ bình” để tiếp tục “sự nghiệp cao cả” của mình.
Nhiệm vụ của chúng ta, vì thế, là sử dụng ánh sáng của lương tri và trách nhiệm để soi rọi mọi góc khuất của các cuộc “tỷ thí” giữa các “đấu sỹ” trong cái “lồng” mà ngài Tổng Bí thư khả kính kia tưởng tượng ra, không phải là để ủng hộ phe này hay phe nọ, mà để giúp quần chúng nhân dân nhận ra bản chất buôn dân bán nước của họ, hầu góp phần thúc đẩy sự ruỗng mục của hệ thống cũng như quá trình “tự diễn biến, tự chuyển hoá” trong bộ máy.

* Blog của nhà báo Lê Anh Hùng là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ. 


Lê Anh Hùng là một blogger/dịch giả/nhà báo độc lập ở Hà Nội và là người đấu tranh vì tự do, dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam từ nhiều năm nay.




Nguồn: VOA

Thứ Sáu, 17 tháng 3, 2017

Sun Group đang làm gì ở Việt Nam?

Lê Anh Hùng | VOA| 16.3.2017 




Ngày 6/3/2017, trên trang Facebook cá nhân, nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh đã đăng bài “Ai cho phép Sun Group lấp sông?” Theo tác giả, Đà Nẵng giải toả hai xã Hoà Xuân và Hoà Quý để giao cho tập đoàn Sun Group làm khu du lịch sinh thái. Tuy nhiên, khu du lịch sinh thái đâu chẳng thấy mà chỉ thấy một khu đô thị sinh thái đang hình thành. Hàng ngàn ngôi nhà dân kể cả đình, chùa, nhà thờ họ tộc bị cày trắng, hàng trăm ha ruộng là phương tiện sinh nhai của người nông dân bao đời nay bị san lấp để phân lô. Giá đền bù cho nông dân   vỏn vẹn vài chục ngàn VNĐ/m2, để rồi sau đó được rao bán tới hai mươi triệu VNĐ/m2.
Mặc dù vậy, chừng đó vẫn chưa thoả lòng tham của nhà đầu tư này. Sun Group còn san lấp lấn chiếm hàng chục m ra dòng sông Cái, đoạn ngã ba giáp với sông Cẩm Lệ chảy ra sông Hàn, và công khai cho hàng chục xe tải cấp tập đổ đất san lấp ngày đêm.

Sun Group đang cấp tập san lấp, bức tử sông Cái. Ảnh: Huỳnh Ngọc Chênh
Nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh đặt câu hỏi về hành vi bức tử sông Cái của Sun Group: “Không biết ông Nguyễn Xuân Anh và Huỳnh Đức Thơ biết chuyện nầy hay không? Hay là hai ông đang loay hoay với grab, với việc trả lại xe biếu, với hầm chui qua sông bằng mọi giá nên không còn biết gì hết. Liệu các chuyện đó có liên quan gì đến việc lấp sông nầy không???”
Hỏi tức là đã trả lời. Một dự án lớn và được triển khai rầm rộ như thế thì lẽ dĩ nhiên lãnh đạo thành phố Đà Nẵng không thể không biết mà phải biết rất rõ.
Đây không phải là dự án tai tiếng đầu tiên của Sun Group. Tập đoàn này còn là chủ đầu tư dự án “Quần thể công trình du lịch văn hoá dịch vụ cáp treo, vui chơi giải trí, khách sạn Fansipan Sa Pa”, được khởi công xây dựng từ tháng 11/2013. Cùng với hệ thống cáp treo, dự án bao gồm khu nghỉ dưỡng cao cấp gồm hệ thống khách sạn 4-5 sao, khu vui chơi giải trí, ẩm thực, một khu down-town Sa Pa, một sân golf 18 lỗ, và một khu du lịch tâm linh gồm hệ thống đền chùa trên đỉnh Fansipan.  Việc thực hiện dự án đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả môi trường sinh thái lẫn cảnh quan của Vườn Quốc gia Hoàng Liên, một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng nhất Việt Nam, với tổng diện tích vùng lõi gần 30 ngàn ha và vùng đệm gần 39 ngàn ha. (Bên cạnh quần thể thực vật rất phong phú, với 2.024 loài thuộc 200 họ, trong đó có 66 loài trong sách đỏ Việt Nam, là một hệ động vật đa dạng, với 66 loài thú, 347 loài chim, 41 loài lưỡng cư và 61 loài bò sát.)
Tuy nhiên, chứng kiến sự hiện diện của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, cựu Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh cùng cả dàn lãnh đạo địa phương từ Bí thư Tỉnh uỷ Lào Cai trở xuống trong lễ động thổ xây dựng chùa Bảo An – một trong những ngôi chùa nằm trong quần thể tâm linh do Sun Group xây dựng trên Fansipan vào ngày 20/9/2014 thì hẳn ai cũng hiểu mọi sự phản đối đều chẳng khác gì “đá ném ao bèo”.  
Tháng 9/2014, Sun Group khởi công xây dựng dự án Sun World Ha Long Park tại thành phố Hạ Long, địa danh hai lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới. Để thực hiện dự án này, hàng trăm ha mặt biển thuộc vùng đệm của di sản thiên nhiên thế giới, vốn bị cấm xâm phạm theo hồ sơ di sản cũng như quy định của UNESCO, đã bị san lấp một cách vô tội vạ, bất chấp sự phản đối của dư luận.

Sun Group ồ ạt san lấp biển ở vịnh Hạ Long, xâm phạm nghiêm trọng vùng đệm của di sản thiên nhiên thế giới - Ảnh: Lê Anh Hùng
Chưa hết, Sun Group lại sắp thực hiện dự án Công viên Đại Dương Sơn Trà (Sơn Trà Ocean Park) tại phường Thọ Quang, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng, đe dọa tàn phá nghiêm trọng hệ sinh thái nơi đây. Việc Sun Group san lấp 100ha mặt biển sẽ xâm hại quần thể san hô vốn cần được bảo vệ nghiêm ngặt của bán đảo Sơn Trà. Đặc biệt, việc xây dựng hệ thống cáp treo đưa du khách đi thẳng từ bến du thuyền lên đỉnh Đá Bàn sẽ đe dọa môi trường sống của loại voọc chà vá chân nâu đặc hữu của Sơn Trà. Ngoài ra, vị trí dự án là nơi trú ngụ, neo đậu của hàng trăm tàu thuyền của ngư dân trải qua bao thế hệ. Vì vậy, việc xây dựng công viên khiến hàng trăm hộ ngư dân phải đối diện với nguy cơ thất nghiệp.
Không còn nghi ngờ gì, đằng sau những tập đoàn mafia kinh tế như Sun Group là những ông trùm mafia chính trị. Những dự án như khu đô thị sinh thái ở Hoà Xuân hay công viên đại dương ở Sơn Trà, v.v. không chỉ là nơi ra đời của những tỷ phú dollar Việt Nam mà cả lớp lớp dân oan, những người bị tước mất quyền con người thiêng liêng nhất – quyền được sống. Và mới đây Lê Viết Lam – ông chủ bí hiểm của Sun Group – là một trong những cái tên đầu tiên mà BPSOS thông báo tìm kiếm thông tin cá nhân vì những thành tích nhân quyền bất hảo.

* Blog của nhà báo Lê Anh Hùng là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ. 


Lê Anh Hùng
Lê Anh Hùng là một blogger/dịch giả/nhà báo độc lập ở Hà Nội và là người đấu tranh vì tự do, dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam từ nhiều năm nay.




Nguồn: VOA

Thứ Tư, 8 tháng 3, 2017

Cách mạng dân chủ ở Việt Nam và sứ mạng lịch sử của Công giáo

Lê Anh Hùng | VOA| 8.3.2017



Sau Tết Đinh Dậu 2017, Formosa Hà Tĩnh tiếp tục trở thành chủ đề nóng, thu hút sự chú ý của hàng chục triệu người Việt trong và ngoài nước, trong bối cảnh nhà cầm quyền Việt Nam vẫn chưa đưa ra được giải pháp khả thi nào nhằm loại trừ rốt ráo đại hiểm hoạ quân sự - kinh tế - môi trường này, cũng như đền bù thoả đáng cho những người dân trực tiếp chịu thiệt hại.
Ngày 14/2/2017, hơn một ngàn giáo dân thuộc Giáo xứ Song Ngọc, Giáo phận Vinh dự định kéo vào Kỳ Anh, Hà Tĩnh để nộp đơn khởi kiện Formosa. Trước sự đàn áp bạo liệt và hèn hạ của nhà cầm quyền, các giáo dân phải bỏ dở cuộc tuần hành/khiếu kiện tập thể giữa chừng. Mặc dù vậy, qua vụ việc này, người ta lại càng nhận ra một thực tế – đó là vai trò nổi bật của cộng đồng Công giáo trong cuộc cách mạng dân quyền và dân chủ đang diễn ra ở Việt Nam, đặc biệt là trong bầu không khí khá trầm lắng của các hội nhóm xã hội dân sự.

Lịch sử “tế nhị” của Công giáo ở Việt Nam
Công giáo có một lịch sử “tế nhị” ở Việt Nam, do bị cho là liên quan đến cuộc xâm lược Việt Nam của người Pháp năm 1858, nhất là qua bộ máy tuyên truyền của Đảng CSVN.
Công giáo là một quyền lực có nhiều ảnh hưởng trong xã hội. Vậy nên, ngay cả khi Marx không cho rằng “Tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân” – lời kết án vốn châm ngòi cho các cuộc trấn áp tôn giáo ở các quốc gia cộng sản – Công giáo cũng không tránh khỏi xung đột với nhà cầm quyền Việt Nam, một chính thể độc tài toàn trị luôn tìm cách thâu tóm và kiểm soát mọi quyền lực trong xã hội. Điểm khác biệt đáng kể nhất ở đây là, trong khi Công giáo sử dụng sức mạnh tinh thần của mình để đem đến những điều tốt đẹp nhất cho giáo dân và xã hội thì cộng sản lại sử dụng sức mạnh bạo lực để áp đặt một chế độ phi nhân hòng gieo rắc tội ác cho chính dân tộc đã sinh thành và nuôi dưỡng họ.
Được khích động bởi lời phán xét của Marx, cộng với ý thức về mối đe doạ bị thách thức quyền lực toàn trị, từ hàng chục năm nay, nhà cầm quyền Việt Nam thường xuyên bức hại cộng đồng Công giáo Việt Nam dưới nhiều hình thức khác nhau, đặc biệt là tước đoạt đất đai và tài sản của Giáo hội, trước phản ứng yếu ớt của những nạn nhân yếu thế.
Công giáo trong cuộc đấu tranh vì dân quyền và nhân quyền…
Thế cuộc xoay vần. Cuộc cách mạng Internet và cách mạng truyền thông xã hội diễn ra trong một thế giới mà ở đó quá trình hội nhập và toàn cầu hoá diễn ra ngày càng sâu sắc đã tiếp thêm nhiều sức mạnh cho cộng đồng Công giáo, khiến họ không chỉ dám đương đầu, mà còn trở thành lực lượng đối đầu mạnh mẽ và kiên quyết nhất trước nhà cầm quyền cộng sản. Không ở đâu trên đất nước này người ta có thể công khai lên án chính quyền trước một tập hợp quần chúng đông đảo như trong các nhà thờ Công giáo. Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế ở 38 Kỳ Đồng, Sài Gòn và Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế ở Thái Hà, Hà Nội được coi là những “pháo đài” bất khả xâm phạm, không chỉ cho những người bất đồng chính kiến trong cộng đồng Công giáo mà còn là “điểm hẹn” lý tưởng cho những người đấu tranh đòi tự do, dân chủ và nhân quyền bên ngoài.
Tiếp nối truyền thống bất khuất trước bạo quyền của Giáo hội Công giáo, lại được dẫn dắt một cộng đồng giáo dân ngày càng ý thức rõ về dân quyền và nhân quyền, với sự ủng hộ của các lực lượng tiến bộ trong nước và cộng đồng quốc tế – đó là lợi thế của giới chức Công giáo trong cuộc đấu tranh với chính quyền cộng sản. Nhược điểm của họ nằm ở chỗ: họ là những chức sắc tôn giáo, không phải là những chính trị gia hay những người đấu tranh chuyên nghiệp. Họ chỉ muốn các quyền tự do cơ bản của họ được tôn trọng, giáo dân được sống yên ổn trong một chế độ tự do, dân chủ. Sau khi cộng sản sụp đổ, một chính thể dân chủ ra đời, họ sẽ lại trở về với công việc hàng ngày là chăm sóc đời sống tinh thần cho giáo dân, thay vì sẵn sàng chấp chính, mưu cầu một sự nghiệp chính trị trong guồng máy chính quyền như nhiều nhà đấu tranh bình thường khác. Vì thế, trừ một số ngoại lệ như linh mục Nguyễn Văn Lý hay linh mục Phan Văn Lợi, nhìn chung các chức sắc Công giáo còn thiếu tinh thần đấu tranh quyết liệt, triệt để.
… và trước bước ngoặt của công cuộc dân chủ hoá đất nước
Trở lại với cuộc tuần hành khởi kiện Formosa của các giáo dân Song Ngọc. Cuối cùng, để bảo đảm an toàn cho giáo dân, tránh một cuộc đổ máu khả dĩ xẩy ra, Đức Cha Phao-lô Nguyễn Thái Hợp, Giám mục Giáo phận Vinh, đã kêu gọi đồng bào lương giáo ngừng cuộc tuần hành khởi kiện tập đoàn Formosa.
Người ủng hộ quan điểm của Giám mục Nguyễn Thái Hợp thì cho rằng, khi chưa đủ sức để dịch chuyển một tảng đá mà vẫn cố sức đẩy thì nó có thể lăn trở lại và gây thương tích cho mình. Người không đồng tình với sự thoái lui đó lại cho rằng, trong cuộc đấu tranh với các chính thể độc tài, đổ máu là điều khó tránh khỏi. Trong khi các quyền tự do - dân chủ vẫn còn khá xa lạ với phần lớn dân chúng Việt Nam thì thảm hoạ môi trường do Formosa Hà Tĩnh gây ra đã đụng chạm đến quyền con người thiêng liêng nhất của dân chúng – đó là quyền được sống. Trước tình cảnh nồi cơm của mình bỗng dưng bị kẻ khác phũ phàng hất đi, những người cùng cảnh ngộ dễ dàng tìm được tiếng nói chung. Và việc họ đứng lên yêu cầu được xét xử công bằng trong vụ kiện đòi Formosa phải đền bù thoả đáng đã nhận được sự quan tâm và ủng hộ đặc biệt của dư luận.
Trong cuộc đấu tranh đòi công lý cho mình, những nạn nhân của Formosa nắm trong tay ba sức mạnh quan trọng nhất: lẽ phải, tinh thần đoàn kết và sự ủng hộ của công luận. Sức mạnh đáng kể nhất của chính quyền là bạo lực, song đây lại chính là con dao hai lưỡi. Ở một mức độ nhất định, sự đàn áp của nhà cầm quyền có thể khuất phục được một tập hợp quần chúng chưa đủ quyết tâm, trong khi vẫn tránh được sự phản đối mạnh mẽ của công luận. Tuy nhiên, một khi hậu quả của sự đàn áp đó được tính bằng nhân mạng thì tình thế lại diễn ra rất khó lường, mà nhiều khả năng là theo chiều hướng bất lợi cho nhà cầm quyền: (i) họ sẽ vấp phải sự lên án gay gắt của công luận, đặc biệt là cộng đồng quốc tế; (ii) dân chúng bị kích động, bạo lực châm ngòi cho bạo lực và bạo loạn có thể diễn ra trên diện rộng, ngoài tầm kiểm soát của nhà cầm quyền; (iii) trước sự vô nhân đạo, phi nghĩa và phi pháp của hành động đàn áp dã man những nạn nhân vô tội, lực lượng đàn áp (công an, quân đội…) dễ chùn tay hoặc thậm chí là đi đến chỗ ủng hộ dân chúng.[i]
Sự đàn áp khốc liệt của bộ máy an ninh cộng sản là một trong những nguyên nhân khiến phong trào dân chủ thời gian qua có chiều hướng chững lại. Dù vậy, những người mang trong mình tinh thần đấu tranh thực sự thì khó bị khuất phục bởi bạo lực. Mục sư Nguyễn Trung Tôn, người bị an ninh cộng sản hành hung dã man tại Ba Đồn, Quảng Bình tối 27/2 vừa qua, tâm sự: “Mình biết con đường mình đi là vậy. Kẻ trước người sau ai rồi cũng phải gặp cho đến khi đất nước thực sự có tự do.”
Nhà báo Nguyễn Vũ Bình thì nhận định: “Việc sử dụng bạo lực nhắm vào những người đấu tranh chứng tỏ nhà cầm quyền Việt Nam đã không còn chính nghĩa, bất lực hoàn toàn về mặt luật pháp và lý lẽ. Họ đã không thể khuất phục được những người đấu tranh dân chủ bằng phương pháp này. Mặc dù bị người dân phản đối, quốc tế lên án nhưng nhà cầm quyền Việt Nam vẫn chưa từ bỏ việc sử dụng bạo lực. Nhưng chúng ta, những người đấu tranh và phản tỉnh cũng không phải e ngại và lo lắng quá về điều này. Bởi lẽ, trong quy trình tiến tới dân chủ của các chế độ độc tài, Việt Nam đang đi những bước cuối cùng của quy trình đó: Giết – Giam cầm (tù đày) – Đánh đập – Đối thoại.”
Cuộc cách mạng dân quyền và dân chủ ở Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt quyết định. Không còn lựa chọn nào khác, những người đấu tranh vì tự do, dân chủ và nhân quyền, cũng như lớp lớp dân oan của chế độ cộng sản, bằng sức mạnh chính nghĩa của hình thức đấu tranh ôn hoà, bất bạo động, phải đứng lên đương đầu trực diện với bạo lực để giành lại quyền được làm người ngay trên chính quê hương mình, với tinh thần của những Nguyễn Văn Lý, Phan Văn Lợi hay Nguyễn Trung Tôn.
Và trong cuộc trường chinh vì tương lai dân tộc này, lịch sử dường như đã phó thác cho cộng đồng Công giáo Việt Nam một sứ mạng đặc biệt./.
_______
Ghi chú:
[i]Cần bàn thêm một chút về văn hoá Việt Nam. Tuy cùng ở Á Đông, nhưng xã hội Việt Nam lại không mang tính chất phong kiến nặng nề như các quốc gia gần gũi về văn hoá khác là Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên hay Myanmar. Xã hội Việt Nam truyền thống cởi mở hơn, dân chủ hơn so với các quốc gia đó. Một bằng chứng dễ nhận thấy là vị thế của người phụ nữ so với nam giới ở Việt Nam cao hơn các nước kia. Do vậy, mặc dù cùng sống trong chế độ độc tài, nhưng người dân Việt Nam chưa bao giờ phải chịu cảnh bị đàn áp đẫm máu như đã từng xẩy ra ở Trung Quốc và Myanmar, hay bị kìm kẹp đến mức nghẹt thở như ở Triều Tiên. (Cuộc cải cách ruộng đất 1953-1956 ở Việt Nam có thể được xem là cuộc tàn sát của số đông dân nghèo đối với thiểu số nhà giàu ở nông thôn, dưới sự giật dây của Đảng CSVN.) Vì thế, cần khẳng định ngay là những cuộc đàn áp với mức độ đẫm máu như ở Trung Quốc hay Myanmar trước đây không thể xẩy ra ở Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh cuộc cách mạng truyền thông xã hội đang diễn ra mạnh mẽ, Việt Nam đang hội nhập sâu sắc vào một thế giới toàn cầu hoá và nỗi bức xúc trong dân chúng đã bị dồn nén đến cùng cực, rất dễ bùng nổ thành bạo loạn.

* Blog của nhà báo Lê Anh Hùng là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ. 


Lê Anh Hùng
Lê Anh Hùng là một blogger/dịch giả/nhà báo độc lập ở Hà Nội và là người đấu tranh vì tự do, dân chủ và nhân quyền cho Việt Nam từ nhiều năm nay.





Nguồn: VOA